Faalangst in onze prestatiegerichte maatschappij
Een blogbericht door Isabel - Take the Leap
Gisteren startte een nieuwe cliënt op voor loopbaanbegeleiding. Een man die wil uitzoeken in welke andere jobs hij zijn kwaliteiten nog kan inzetten. Wanneer ik dergelijke vragen krijg (‘welke jobs passen bij mijn kwaliteiten en waarden?, welke jobs passen écht bij mij?’) dan werk ik graag met de oefening Levenslijn. We bespreken dan samen het volledige leven van de cliënt: welke opleidingen volgde je? En vooral, wat is je hiervan bijgebleven, wat vond je leuk, wat gaf je energie? Ook overlopen we de werkervaring tot nu toe, met opnieuw de focus op de positieve en leuke aspecten. Uiteraard bekijken we ook waar het botst of wat net veel energie vroeg/vraagt, want ook dit leert me veel over iemands kwaliteiten en waarden. En minstens even belangrijk: we nemen ook het privéleven onder de loep. Want wat iemand graag deed als kind, tiener en volwassene, zegt vaak nog meer over iemands persoonlijkheid en waarden dan louter de gevolgde opleidingen en het werk.
Deze oefening zorgt voor heel wat zelfinzicht. Je ontdekt wie je bent en wat je belangrijk vindt. En daarna maken we de vertaalslag naar het werk: welke jobs passen hier bij?
Gisteren startte ik met mijn cliënt met deze oefening. Wanneer we zijn middelbare opleiding bespreken, vertelt hij me dat hij de meeste vakken wel leuk vond. En ook wel goed kon. Tot het mondeling examen was. Zo vertelt hij dat hij op een mondeling examen blokkeerde en niet meer uit zijn woorden kwam. De oplossing van de juf (toen, intussen zoveel jaren geleden): extra bijlessen. De bijlesgever stelde de terechte vraag waarom die bijlessen nodig waren, want mijn cliënt was op cognitief vlak helemaal mee. Ook op de universiteit ervaarde hij een gelijkaardige black-out bij een mondeling examen. Terwijl hij die leerstof de dag voordien thuis nog perfect kon.
Ik leg hem uit dat dit niet met zijn cognitieve capaciteiten te maken heeft (zoals ook zijn bijlesgever opmerkte). Tijdens ons kennismakingsgesprek had mijn cliënt vertelt dat hij vaak ook worstelt met perfectionisme. Ik leg uit dat perfectionisme en faalangst sterk samenhangen. En dat het dus misschien wel faalangst was die ertoe leidde dat hij blokkeerde of een black-out kreeg.
Toevallig was ik de avond voordien naar een infosessie op de school van onze kinderen geweest, een infosessie over faalangst. Op aanraden van de juf van onze dochter, want ze merkt wel duidelijk kenmerken op bij haar. Tijdens deze infosessie werden de 3 componenten van faalangst ook concreet toegelicht. Faalangst kent een cognitieve component (gedachten zoals “ik kan dit niet”), een emotionele of lichamelijke component (verhoogde hartslag, zweten, kortademig,..) en tot slot een gedragsmatige component. Deze gedragsmatige component is de gekende fight, flight of freeze reactie (er is ook nog een fawn en flop reactie maar die zijn iets minder gekend).
Ik leg mijn cliënt uit dat hij op dat moment waarschijnlijk in de freeze reactie terecht kwam. Een black-out, niet meer op zijn woorden komen, blokkeren. Dit helpt zegt hij, dit inzicht. Dit maakt duidelijk wat er toen gebeurde. Hij wist dat hij het wel kon, en dat er iets anders aan de hand was. Dit verklaart veel.
En ik, ik ben blij dat de juf van mijn dochter verder kan en durft te kijken dan louter het cognitieve. Dat onze dochter nu al krijgt wat ze nodig heeft, en niet pas 20 jaar later een verklaring vindt voor wat er nu speelt.
Download mijn gratis e-book:
In 5 stappen naar meer flow
Sinds ik werk als coach, ervaar ik bijna elke dag flow. Ik ga helemaal op in wat ik doe, net omdat ik doe wat echt bij me past. Wil ook jij graag meer flow ervaren in je leven? Download dan zeker dit gratis e-book.